2026'da İmmünoterapi: Hangi Kanser Türlerinde Yeni Gelişmeler Var?

Giriş

İmmünoterapi — vücudun kendi bağışıklık sistemini kanser hücrelerine karşı harekete geçiren tedavi yaklaşımı — onkolojinin hızla gelişen alanlarından biridir.¹ Bu yazıda yalnızca resmi kurum sayfaları, regülatör onay kayıtları veya PubMed/NIH gibi izlenebilir kaynaklarla doğrulanabilen gelişmeler özetlenir.

Odak noktaları: ameliyat öncesi/sonrası kullanılan perioperatif immünoterapi onayları, cilt altı uygulanabilen yeni formülasyonlar, seçilmiş FDA kararları, Türkiye’de geri ödeme bilgisinin nasıl doğrulanacağı ve araştırma aşamasındaki kişiselleştirilmiş kanser aşılarıdır.

Acil uyarı: İmmünoterapi alan bir kişide yeni veya hızla kötüleşen nefes darlığı, göğüs ağrısı, bilinç bulanıklığı, bayılma, şiddetli ishal, sarılık, yüksek ateş ya da genel durumda ani kötüleşme olursa 112’yi arayın veya acil servise başvurun.¹

1. Perioperatif İmmünoterapi: Ameliyat Öncesi ve Sonrası Kullanım Genişliyor

İmmünoterapinin önemli gelişim alanlarından biri perioperatif kullanımdır: bazı ilaçlar yalnızca ileri evrede değil, seçilmiş ameliyat edilebilir tümörlerde ameliyat öncesi (neoadjuvan) ve/veya ameliyat sonrası (adjuvan) dönemde de değerlendirilmektedir.^{2, 3, 4, 5}

Akciğer kanseri

• CheckMate-77T (Nivolumab): FDA, 3 Ekim 2024’te seçilmiş rezektabl KHDAK hastalarında neoadjuvan nivolumab + platin bazlı kemoterapi ve cerrahi sonrası adjuvan nivolumab kullanımını onayladı.²
• KEYNOTE-671 (Pembrolizumab): FDA, 16 Ekim 2023’te rezektabl KHDAK için neoadjuvan pembrolizumab + platin bazlı kemoterapi ve cerrahi sonrası pembrolizumab devamı kullanımını onayladı.³

Mesane kanseri

• NIAGARA (Durvalumab): FDA, 28 Mart 2025’te kas invaziv mesane kanserinde neoadjuvan durvalumab + gemsitabin/sisplatin ve cerrahi sonrası adjuvan durvalumab kullanımını onayladı.⁴
• Pembrolizumab + enfortumab vedotin: FDA, 21 Kasım 2025’te sisplatin için uygun olmayan kas invaziv mesane kanserinde pembrolizumab veya pembrolizumabın cilt altı formu ile enfortumab vedotin kombinasyonunu neoadjuvan tedavi ve sistektomi sonrası adjuvan tedavi için onayladı.¹⁴ Türkiye’deki ruhsat, temin ve geri ödeme durumu ayrıca resmi kanallardan doğrulanmalıdır.

Mide kanseri

• MATTERHORN (Durvalumab): FDA, 25 Kasım 2025’te rezektabl mide veya gastroözofageal bileşke adenokarsinomunda durvalumab + FLOT’un neoadjuvan/adjuvan kullanımını onayladı. FDA özetinde olaydan bağımsız sağkalım için HR 0,71 bildirildi.⁵

Meme kanseri

• KEYNOTE-522 (Pembrolizumab): FDA, yüksek riskli erken evre üçlü negatif meme kanserinde neoadjuvan pembrolizumab + kemoterapi ve cerrahi sonrası adjuvan pembrolizumab kullanımını onaylamıştır.¹⁰ Türkiye’deki geri ödeme durumu ayrıca SGK/SUT üzerinden doğrulanmalıdır.

2. Yeni FDA Onayları ve Genişleyen Endikasyonlar

FDA’nın 2025 onkoloji onayları içinde immünoterapi ve hedefe yönelik tedavilerle ilgili birden fazla karar yer aldı. Aşağıdaki tablo, bu yazı kapsamında doğrudan FDA kaynağıyla doğrulanan örnekleri listeler.

Öne çıkan onaylar

Kolorektal kanserde dMMR/MSI-H alt grubu

DNA tamir mekanizması bozuk (dMMR) veya MSI-H kolorektal kanserlerde immünoterapi önemli bir araştırma ve tedavi alanıdır. FDA, 8 Nisan 2025’te nivolumab + ipilimumab kombinasyonunu unrezektabl veya metastatik MSI-H/dMMR kolorektal kanser için onayladı.⁹ Bu yazıda, henüz primer yayın veya regülatör kayıtla doğrulanmayan kongre/medya iddiaları kullanılmamıştır.

3. Subkutan Formülasyonlar: Damar Yolu Yerine Cilt Altı Enjeksiyon

2024-2025 dönemindeki pratik yeniliklerden biri, bazı immünoterapi ilaçlarının cilt altı (subkutan) enjeksiyon formunda onay almasıdır.^{6, 7}

• Pembrolizumab SC (Keytruda Qlex): FDA, 19 Eylül 2025’te IV pembrolizumab için onaylı solid tümör endikasyonlarında kullanılmak üzere subkutan pembrolizumab/berahyaluronidase alfa-pmph formunu onayladı.⁶
• Nivolumab SC (Opdivo Qvantig): FDA, 27 Aralık 2024’te nivolumab/hyaluronidase-nvhy formunun seçilmiş yetişkin solid tümör endikasyonlarında subkutan kullanımını onayladı.⁷

Hasta için ne anlama geliyor? Cilt altı formlar bazı hastalarda uygulamayı kolaylaştırabilir. Türkiye’de ruhsat, temin ve geri ödeme durumu ayrıca Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, SGK ve tedavi merkezi üzerinden doğrulanmalıdır.

4. Türkiye’de SGK Kapsamı: Nasıl Doğrulanmalı?

Türkiye’de immünoterapi geri ödemesi ilaç adı, kanser türü, evre, biyobelirteç sonucu, önceki tedaviler ve SUT kriterlerine göre değişir. SGK’nın bedeli ödenecek ilaçlar listesi ve duyuruları resmi doğrulama kaynaklarıdır; ancak tek bir duyuru tüm endikasyonları açıklamaz.¹³

Doğrulama için pratik kontrol listesi:

• İlacın etkin maddesi ve ticari adı
• Kanser türü ve evre
• PD-L1, MSI-H/dMMR, HER2, BRCA gibi gerekli biyobelirteçler
• Önceki tedaviler ve progresyon durumu
• Güncel SUT ve SGK duyuru tarihi

Önemli: Bu yazı SGK geri ödeme garantisi vermez. Güncel durum için onkoloğunuza, hastane eczanesine ve resmi SGK/SUT kayıtlarına başvurunuz.¹³

5. Geleceğe Bakış: mRNA Kanser Aşıları ve Yapay Zeka

Bu bölümdeki yaklaşımlar standart tedavi önerisi değil, araştırma ve doğrulama alanıdır. Kişiselleştirilmiş mRNA/neoantijen aşıları, ctDNA ve yapay zeka destekli biyobelirteç çalışmaları kanser türüne ve çalışma kalitesine göre ayrı değerlendirilmelidir.¹²

Kişiselleştirilmiş mRNA kanser aşıları

COVID-19 aşılarında kullanılan mRNA teknolojisi, kanser tedavisi araştırmalarında da değerlendirilmektedir.¹²

• Araştırma protokollerinde hastanın tümör DNA’sı analiz edilerek kişiye özel aşı hazırlanabiliyor
• Amaç: ameliyat sonrası kalan mikro düzeydeki kanser hücrelerine karşı bağışıklık yanıtı oluşturmak
• Pankreas kanseri ve bazı diğer tümörlerde erken faz çalışmalar yürütülmektedir; bu yaklaşımlar henüz standart tedavi anlamına gelmez.¹²

Yapay zeka ve biyobelirteçler

• Yapay zeka, ctDNA ve yeni biyobelirteçler immünoterapi yanıtını öngörme ve tedavi kararlarını kişiselleştirme amacıyla araştırılmaktadır.
• Bu alanlardaki sonuçlar kanser türüne, test yöntemine ve çalışmanın kalitesine göre değişir; klinik karar için tek başına yeterli kabul edilmemelidir.

Sonuç

2025-2026 dönemi, immünoterapinin bazı kanser türlerinde erken evre/perioperatif kullanıma doğru genişlediğini ve subkutan formların gündeme geldiğini gösteriyor. Ancak her gelişme her hasta için uygun değildir. Tedavi seçimi kanser türü, evre, biyobelirteçler, eşlik eden hastalıklar, ruhsat ve geri ödeme koşulları birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.

Sorumluluk reddi

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi seçimi, doz, rejim, ilaç değişikliği veya kişiye özel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kendi durumunuz için tedavi ekibinizle görüşün. Acil durumlarda 112’yi arayın.

Kaynaklar

1. National Cancer Institute. Immunotherapy to Treat Cancer. https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/immunotherapy. Erişim: 2026-05-29.
2. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves neoadjuvant/adjuvant nivolumab for resectable non-small cell lung cancer. https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-neoadjuvantadjuvant-nivolumab-resectable-non-small-cell-lung-cancer. Erişim: 2026-05-29.
3. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves neoadjuvant/adjuvant pembrolizumab for resectable non-small cell lung cancer. https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-neoadjuvant-adjuvant-pembrolizumab-resectable-non-small-cell-lung-cancer. Erişim: 2026-05-29.
4. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves durvalumab for muscle invasive bladder cancer. https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-durvalumab-muscle-invasive-bladder-cancer. Erişim: 2026-05-29.
5. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves durvalumab for resectable gastric or gastroesophageal junction adenocarcinoma. https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-durvalumab-resectable-gastric-or-gastroesophageal-junction-adenocarcinoma. Erişim: 2026-05-29.
6. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves pembrolizumab and berahyaluronidase alfa-pmph for subcutaneous injection. https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-pembrolizumab-and-berahyaluronidase-alfa-pmph-subcutaneous-injection. Erişim: 2026-05-29.
7. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves nivolumab and hyaluronidase-nvhy for subcutaneous injection. https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-nivolumab-and-hyaluronidase-nvhy-subcutaneous-injection. Erişim: 2026-05-29.
8. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves pembrolizumab for HER2 positive gastric or gastroesophageal junction adenocarcinoma expressing PD-L1 (CPS ≥1). https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-pembrolizumab-her2-positive-gastric-or-gastroesophageal-junction-adenocarcinoma. Erişim: 2026-05-29.
9. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves nivolumab with ipilimumab for unresectable or metastatic MSI-H or dMMR colorectal cancer. https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-nivolumab-ipilimumab-unresectable-or-metastatic-msi-h-or-dmmr-colorectal-cancer. Erişim: 2026-05-29.
10. U.S. Food and Drug Administration. FDA D.I.S.C.O. Burst Edition: FDA approval of Keytruda (pembrolizumab) for high-risk early-stage triple-negative breast cancer. https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-disco-burst-edition-fda-approval-keytruda-pembrolizumab-high-risk-early-stage-triple-negative. Erişim: 2026-05-29.
11. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves cemiplimab-rwlc for adjuvant treatment of cutaneous squamous cell carcinoma. https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-cemiplimab-rwlc-adjuvant-treatment-cutaneous-squamous-cell-carcinoma. Erişim: 2026-05-29.
12. National Institutes of Health. An mRNA vaccine to treat pancreatic cancer. https://www.nih.gov/news-events/nih-research-matters/mrna-vaccine-treat-pancreatic-cancer. Erişim: 2026-05-29.
13. Sosyal Güvenlik Kurumu. 2025/3. Dönem Tıbbi ve Ekonomik Değerlendirme Komisyonu Kararlarına İstinaden Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesinde Yapılan Düzenlemeler Hakkında Duyuru. https://www.sgk.gov.tr/duyuru/detay/20253-Donem-Tibbi-ve-Ekonomik-Degerlendirme-Komisyonu-Kararlarina-Istinaden-Bedeli-Odenecek-Ilaclar-Listesinde-Yapilan-Duzenlemeler-Hakkinda-Duyuru-2026-04-01-10-17-03. Erişim: 2026-05-29.
14. U.S. Food and Drug Administration. FDA approves pembrolizumab with enfortumab vedotin-ejfv for muscle invasive bladder cancer. https://www.fda.gov/drugs/resources-information-approved-drugs/fda-approves-pembrolizumab-enfortumab-vedotin-ejfv-muscle-invasive-bladder-cancer. Erişim: 2026-06-01.