Özet

Karsinoid sendrom; flushing, ishal, hırıltı, çarpıntı veya kalp kapak etkilenmesi gibi hormon ilişkili belirtilerle gündeme gelebilen nöroendokrin tümör tablosudur^{1, 2}. Değerlendirmede amaç, belirtilerin hormon salgısıyla ilişkisini, karsinoid kriz riskini ve kalp kapak etkilenmesi gibi uzun dönem sonuçları erken ayırt etmektir^{1, 2}.

Karsinoid sendromda hangi belirtiler önemlidir?

• Tekrarlayan yüz-boyun kızarması, sulu ishal, hırıltı, çarpıntı veya tansiyon düşüklüğü hormon salınımıyla ilişkili bir tabloyu düşündürebilir; ancak bu belirtiler tek başına tanı koydurmaz^{1, 2, 4}.
• Değerlendirmede tümörün yeri, karaciğer yayılımı, hormon belirteçleri, belirti paterni ve somatostatin analogları gibi tedaviler birlikte ele alınır^{1, 2, 3}.
• Uzun süren veya kontrolsüz sendromda kalp kapak etkilenmesi açısından ekokardiyografi gerekip gerekmediği sorulmalıdır^{1, 2}.
• Ağır flushing, nefes darlığı/hırıltı, bayılma, bilinç değişikliği, tansiyon düşüklüğü veya işlem sırasında ani kötüleşme varsa 112/acil değerlendirmesi gerekir^{1, 2}.

Belirti günlüğünde ne tutulur?

Yüz-boyun kızarması, ishal sayısı, hırıltı, tetikleyici gıdalar, çarpıntı, tansiyon değişikliği ve kilo kaybı not edilebilir. Bu kayıtlar biyokimyasal test ve görüntüleme planıyla birlikte yorumlanır^{1, 2, 3}.

Karsinoid kriz ve kalp etkilenmesi

Anestezi, girişim veya yoğun tümör yükü bağlamında ani tansiyon değişikliği, ağır flushing, bronkospazm veya bilinç değişikliği acil değerlendirme gerektirebilir. Uzun süren sendromda kalp kapakları açısından ekokardiyografi konuşulabilir^{1, 2, 3}.

Ne zaman doktorla görüşmeli?

Yeni, kalıcı, tekrarlayan veya giderek artan şikayetler varsa ilgili uzman ekip veya aile hekimiyle görüşülmelidir. Tedavi sırasında beklenmeyen yan etki, hızlı kilo kaybı, sıvı alamama, yeni kanama, yüksek ateş veya enfeksiyon bulguları aynı gün bildirilmelidir^{2, 4}. Şiddetli flushing, nefes darlığı/hırıltı, bayılma, bilinç değişikliği, tansiyon düşüklüğü, yoğun kanama veya ağır genel durum bozukluğu varsa 112’yi arayın ya da acil servise başvurun^{1, 2}.

Doktor randevusuna sorular

• Flushing, ishal, hırıltı veya çarpıntı örüntüm karsinoid sendrom açısından nasıl değerlendirilmeli?
• 5-HIAA, kromogranin A veya başka hormon testlerini etkileyebilecek ilaç/gıda kısıtları var mı?
• Karaciğer yayılımı veya somatostatin reseptör görüntüleme sonucu tedavi planını değiştiriyor mu?
• Kalp kapak etkilenmesi açısından ekokardiyografi veya kardiyoloji değerlendirmesi gerekir mi?
• Hangi durumda karsinoid kriz açısından 112/acil başvurusu yapmalıyım?

Sık Sorulan Sorular

Yüz kızarması veya ishal her zaman karsinoid sendrom anlamına gelir mi?

Hayır. Yüz kızarması ve ishalin birçok nedeni olabilir; karsinoid sendrom değerlendirmesinde tümör tipi, karaciğer yayılımı, hormon belirteçleri ve belirti paterni birlikte ele alınır^{1, 2, 3, 4}.

Karsinoid kriz ne zaman acil kabul edilir?

Şiddetli kızarma, nefes darlığı/hırıltı, tansiyon düşüklüğü, bayılma, bilinç değişikliği veya işlem sırasında ani kötüleşme acil değerlendirme gerektirebilir^{1, 2}. Belirti ağırsa 112’yi arayın ya da acil servise başvurun.

Kalp etkilenmesi neden sorulmalıdır?

Karsinoid sendrom bazı hastalarda kalp kapaklarıyla ilişkili sorunlarla birlikte olabilir^{1, 2}. Nefes darlığı, bacak şişliği veya çarpıntı varsa ekokardiyografi gibi değerlendirmelerin gerekip gerekmediği sorulabilir.

Sorumluluk reddi

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi seçimi, doz, rejim, ilaç değişikliği veya kişiye özel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kendi durumunuz için tedavi ekibinizle görüşün. Acil durumlarda 112’yi arayın.

Kaynaklar

1. Pavel M, Öberg K, Falconi M, et al. Gastroenteropancreatic neuroendocrine neoplasms: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol. 2020;31(7):844-860. DOI: 10.1016/j.annonc.2020.03.304. PMID: 32272208. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32272208/. Erişim: 2026-05-15.
2. National Cancer Institute (NCI). Gastrointestinal Neuroendocrine Tumors Treatment (PDQ) - Patient Version. https://www.cancer.gov/types/gi-neuroendocrine-tumors/patient/gi-neuroendocrine-treatment-pdq. Erişim: 2026-05-15.
3. National Cancer Institute (NCI). Pancreatic Neuroendocrine Tumors (Islet Cell Tumors) Treatment (PDQ) - Patient Version. https://www.cancer.gov/types/pancreatic/patient/pnet-treatment-pdq. Erişim: 2026-05-15.
4. Mayo Clinic. Neuroendocrine tumors - Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/neuroendocrine-tumors/symptoms-causes/syc-20354132. Erişim: 2026-05-15.
5. Cancer Research UK. Peptide receptor radionuclide therapy (PRRT) for neuroendocrine tumours (NETs). https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/neuroendocrine-tumours-nets/treatment/peptide-receptor-radionuclide-therapy-prrt. Erişim: 2026-05-15.