Özet

Over kanseri tanı ve evrelemesinde pelvik muayene, ultrason/BT gibi görüntüleme, CA-125 gibi kan testleri, cerrahi bulgular ve patoloji birlikte yorumlanır. Evre; hastalığın over/tüp içinde sınırlı mı, pelvise/karın içine mi yoksa uzak organlara mı yayıldığını ve tedavi hedefini anlamak için kullanılır^{1, 2, 3}.

Tanı ve evreleme nasıl ilerler?

• Tanı yalnızca belirtiye göre konmaz; patoloji ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilir^{1, 2}.
• Evre bilgisi tedavi hedefini, cerrahi olasılığını ve sistemik tedavi ihtiyacını etkileyebilir^{2, 3}.
• Raporlarda tümör tipi, derece, evre, cerrahi sonuç, lenf nodu/periton tutulumu ve BRCA/HRD test gereksinimi tek tek sorulmalıdır^{1, 3}.
• Acil kanama, solunum sıkıntısı, bilinç değişikliği veya şiddetli ağrı varsa randevu beklenmemelidir^{3, 4}.

Tanı ve evreleme nasıl birlikte yorumlanır?

Tanıda pelvik muayene, ultrason/BT gibi görüntüleme, CA-125 gibi kan testleri ve nihai patoloji sonucu birlikte değerlendirilir^{1, 3}. CA-125 tek başına tanı koydurmaz; yaş, menopoz durumu, görüntüleme ve cerrahi bulgularla birlikte yorumlanır^{2, 4}.

Raporlarda kullanılan terimler anlaşılmadığında “bu sonuç evreyi, tedavi seçeneğini veya ek test gereksinimini değiştiriyor mu?” sorusu özellikle yararlıdır^{2, 3}.

Görseldeki evre I-IV ayrımı hastalığın over/tüp içinde sınırlı olup olmadığını, pelvise, karın zarına/lenf nodlarına veya uzak organlara yayılıp yayılmadığını anlatır. Bu sınıflama bir sağkalım garantisi değildir; alt tip, cerrahi sonuç, tedavi yanıtı, BRCA/HRD gibi biyobelirteçler ve genel sağlık durumuyla birlikte yorumlanır^{1, 2, 3}.

Raporlarda hangi alanlar birlikte okunmalı?

Patoloji tanısı, tümör tipi, derece, evre, lenf nodu veya damar-sinir tutulumu, cerrahi sınır ve varsa biyobelirteç sonuçları ayrı ayrı değil birlikte yorumlanır^{1, 2}. Görüntüleme raporundaki yayılım bilgisi ile patoloji sonucu uyuşmadığında ek görüntüleme, biyopsi veya multidisipliner konsey değerlendirmesi gerekebilir^{2, 3}.

Ne zaman doktorla görüşmeli?

Yeni, kalıcı, tekrarlayan veya giderek artan şikayetler varsa onkoloji, ilgili cerrahi branş veya aile hekimiyle görüşülmelidir. Tedavi sırasında beklenmeyen yan etki, hızlı kilo kaybı, sıvı alamama, yeni kanama veya enfeksiyon bulguları aynı gün bildirilmelidir^{2, 4}.

Aşağıdaki durumlarda 112’yi arayın veya acil servise başvurun: yoğun kanama, nefes darlığı, bilinç değişikliği, bayılma, şiddetli karın/pelvik ağrı, sıvı alamama, kontrol edilemeyen kusma veya tedavi sırasında yüksek ateş^{3, 4}.

Doktor randevusuna sorular

1. CA-125 sonucum menopoz durumum ve görüntüleme bulgularımla birlikte nasıl yorumlanıyor?
2. Evrem cerrahi bulgularla mı, görüntülemeyle mi, patolojiyle mi netleşti?
3. Patoloji raporumda histolojik alt tip, derece ve cerrahi sınır/yayılım nasıl yazıyor?
4. BRCA/HRD veya başka moleküler testler tanı aşamasında istenecek mi?
5. Hangi belirtilerde aynı gün ekibi veya 112’yi aramalıyım?

Sık Sorulan Sorular

CA-125 tek başına tanı koydurur mu?

Hayır. CA-125 bazı over kanserlerinde yükselebilir ama başka durumlarda da değişebilir; menopoz durumu, görüntüleme, muayene ve cerrahi/patoloji bulgularıyla birlikte yorumlanır^{1, 2, 4}.

Over kanserinde evre nasıl netleşir?

Evre çoğu zaman görüntüleme, ameliyat bulguları, patoloji ve yayılım değerlendirmesiyle birlikte netleşir; evre tedavi hedefini, cerrahi planı ve sistemik tedavi ihtiyacını etkileyebilir^{1, 3}.

Biyopsi veya ameliyat olmadan kesin tanı konur mu?

Çoğu durumda kesin tanı patolojiyle konur. Bazı hastalarda önce ameliyat, bazılarında önce biyopsi veya sistemik tedavi planı gündeme gelebilir; karar görüntüleme, yayılım ve cerrahi uygunlukla birlikte verilir^{1, 3}.

Sorumluluk reddi

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi seçimi, doz, rejim, ilaç değişikliği veya kişiye özel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kendi durumunuz için tedavi ekibinizle görüşün. Acil durumlarda 112’yi arayın.

Kaynaklar

1. González-Martín A, Harter P, Leary A, et al. Newly diagnosed and relapsed epithelial ovarian cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol. 2023;34(10):833-848. DOI: 10.1016/j.annonc.2023.07.011. PMID: 37597580. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37597580/. Erişim: 2026-05-15.
2. American Cancer Society. Signs and Symptoms of Ovarian Cancer. https://www.cancer.org/cancer/types/ovarian-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-and-symptoms.html. Erişim: 2026-05-15.
3. National Cancer Institute (NCI). Ovarian Epithelial, Fallopian Tube, and Primary Peritoneal Cancer Treatment (PDQ) - Health Professional Version. https://www.cancer.gov/types/ovarian/hp/ovarian-epithelial-treatment-pdq. Erişim: 2026-05-15.
4. National Cancer Institute (NCI). Ovarian Epithelial, Fallopian Tube, and Primary Peritoneal Cancer Treatment (PDQ) - Patient Version. https://www.cancer.gov/types/ovarian/patient/ovarian-epithelial-treatment-pdq. Erişim: 2026-05-15.
5. Mayo Clinic. Ovarian cancer - Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/ovarian-cancer/symptoms-causes/syc-20375941. Erişim: 2026-05-15.