Doç. Dr. Özlem Ercelep

Pankreas Kanseri Hasta Rehberi

Özet

Pankreas kanseri çoğunlukla pankreas kanallarından gelişen ve belirti verdiğinde sarılık, kilo kaybı, karından sırta vuran ağrı, iştahsızlık ya da yeni diyabet gibi bulgularla gündeme gelebilen bir hastalıktır1, 5. Tedavi kararı yalnızca tanı adına göre verilmez; tümörün damarlarla ilişkisi, uzak yayılım olup olmadığı, cerrahi uygunluk, genel sağlık-beslenme durumu ve seçilmiş moleküler test sonuçları birlikte değerlendirilir1, 2, 3.

İlk görüşmede netleşmesi gerekenler

  • Yeni sarılık, koyu idrar, açık renk dışkı, kaşıntı, açıklanamayan kilo kaybı ve sırta vuran karın ağrısı pankreas değerlendirmesinde özellikle not edilmelidir1, 5.
  • Cerrahi seçenekler rezektabl, sınırda rezektabl, lokal ileri veya metastatik hastalık ayrımına ve kişinin ameliyatı kaldırabilecek durumuna göre tartışılır1, 3.
  • BRCA/PALB2 gibi kalıtsal risk genleri ve nadir hedeflenebilir bulgular bazı hastalarda tedavi ve aile danışmanlığı konuşmasını etkileyebilir2, 3.
  • Yoğun kanama, nefes darlığı, bilinç değişikliği, şiddetli ağrı, hızla artan sarılık veya tedavi sırasında yüksek ateşte 112 aranmalıdır1, 3.
  • Geri ödeme ve erişim koşulları güncel SUT, ruhsat/endikasyon ve hastane süreçleriyle doğrulanmalıdır6.

Pankreas Kanseri Rehberleri

Belirti farkındalığıPankreas Kanseri BelirtileriSarılık, kilo kaybı, karın-sırt ağrısı, iştahsızlık ve acil uyarılar.Rehberi aç Risk değerlendirmesiPankreas Kanseri Risk FaktörleriSigara, kronik pankreatit, diyabet, aile öyküsü ve kalıtsal sendromlar.Rehberi aç Tanı süreciPankreas Kanseri Tanı ve EvrelemeBT/MR, EUS, biyopsi, CA 19-9 ve cerrahi uygunluk değerlendirmesi.Rehberi aç Özel rehberPankreas Kanserinde BRCA ve Moleküler TestlerBRCA, MSI, NTRK ve hedeflenebilir değişikliklerin tedaviye etkisi.Rehberi aç Özel rehberPankreas Kanserinde Cerrahi UygunlukRezektabl, sınırda rezektabl ve lokal ileri hastalık ayrımı.Rehberi aç Tedavi planıPankreas Kanseri Tedavi SeçenekleriCerrahi, kemoterapi, radyoterapi, hedefe yönelik tedavi ve destek bakım.Rehberi aç GüvenlikPankreas Kanseri Yan Etkiler ve GüvenlikKemoterapi, cerrahi, sarılık, enfeksiyon ve beslenme sorunları.Rehberi aç Tedavi sonrasıPankreas Kanserinde Beslenme ve TakipEnzim desteği soruları, kilo kaybı, kan şekeri ve kontrol planı.Rehberi aç

Pankreas kanserinde ilk ayrım ne?

Pankreas kanseri görüşmesinde ilk ayrım tümörün pankreas içindeki yeri, safra yolunu tıkayıp tıkamadığı, ana damarlarla ilişkisi, uzak organ yayılımı ve kişinin ameliyat ya da sistemik tedaviyi kaldırabilecek genel durumudur1, 2, 3. Bu bilgiler cerrahiye doğrudan gidilip gidilmeyeceğini, önce kemoterapi veya başka hazırlık gerekip gerekmediğini, sarılık/ağrı/beslenme desteğinin ne kadar acil ele alınacağını belirler1, 3.

Belirtiler

Belirti ve acil uyarılar için Pankreas Kanseri Belirtileri sayfasına bakın. Yeni veya açıklanamayan yakınmalar tanı anlamına gelmez, ancak uygun değerlendirme gerektirir1, 2.

Acil durum: ne zaman yardım alınmalı?

Yoğun kanama, nefes darlığı, bilinç değişikliği, bayılma, şiddetli ağrı, ateşle sarılık, tedavi sırasında yüksek ateş veya genel durumda hızlı bozulma varsa 112’yi arayın ya da acil servise başvurun1, 3.

Risk faktörleri ve kalıtsal yatkınlık

Sigara, kronik pankreatit, diyabet, obezite, ileri yaş, aile öyküsü ve BRCA/PALB2 gibi kalıtsal yatkınlıklar risk görüşmesinde ayrı ayrı sorulabilir; ancak risk faktörü tanı koydurmaz ve risk faktörü olmaması hastalığı dışlamaz2, 3, 4. Ayrıntılar için risk faktörleri rehberine bakın.

Tanı, evre ve cerrahi uygunluk nasıl değerlendirilir?

Tanı ve evreleme pankreas protokollü BT/MR, endoskopik ultrason, biyopsi, CA 19-9’un dikkatli yorumlanması ve damar-yayılım değerlendirmesiyle birlikte yapılır1, 3. Cerrahi uygunluk için yalnız “evre” değil, damar ilişkisi, uzak metastaz, safra yolu tıkanıklığı, beslenme durumu ve genel sağlık birlikte değerlendirilir2, 3. Ayrıntılar için tanı ve evreleme rehberine bakın.

BRCA ve moleküler testler neyi değiştirir?

Pankreas kanserinde germline BRCA/PALB2 testleri aile danışmanlığı ve seçilmiş tedavi kararları için, tümör moleküler testleri ise MSI-H/dMMR, NTRK füzyonu veya başka nadir hedeflenebilir bulgular açısından gündeme gelebilir2, 3. Test sonucu ilaç uygunluğu garantisi vermez; tedavi hattı, doku yeterliliği ve genel durumla birlikte yorumlanır2, 3.

Tedavi seçenekleri nasıl konuşulur?

Pankreas kanseri tedavisinde cerrahi, kemoterapi, seçilmiş durumlarda radyoterapi, safra yolu girişimleri, ağrı-beslenme desteği ve nadir moleküler bulgular varsa hedefe yönelik/immunoterapi seçenekleri birlikte değerlendirilir. Ayrıntılar için tedavi seçenekleri rehberine bakın1, 2, 3.

Yan etkiler ve güvenlik

Yan etki profili uygulanan tedaviye göre değişir. Tedavi sırasında yeni veya ağır belirti gelişirse ekip bilgilendirilmeli; acil uyarılarda 112 aranmalıdır. Ayrıntılar için yan etkiler ve güvenlik rehberine bakın1, 3.

Beslenme, ağrı ve günlük yaşam desteği

Pankreas kanserinde kilo kaybı, iştahsızlık, yağlı dışkı, pankreas enzimi gereksinimi, kan şekeri değişikliği, ağrı ve safra yolu sorunları günlük yaşamı doğrudan etkileyebilir1, 3, 5. Bu nedenle beslenme-diyetisyen desteği, ağrı kontrolü, aktivite sınırları ve psikososyal destek takip randevularında açıkça sorulmalıdır1, 2.

Bakım verenler için

Bakım verenler randevu notları, ilaç listesi, kilo-iştah değişimi, ateşle sarılık, sıvı alamama, kan şekeri değişikliği ve ağrı artışı gibi uyarıların erken fark edilmesine yardımcı olabilir1, 3. Bakım verenin kendi yükü ve evde destek ihtiyacı da sağlık ekibiyle konuşulmalıdır1, 2.

Maliyet, SGK ve erişim

Tetkik, ilaç, rapor ve işlem erişimi güncel SUT, ruhsat/endikasyon, tedavi basamağı ve hastane koşullarına göre değişebilir. Tedavi başlamadan önce hastane birimi ve SGK/SUT kaynaklarıyla doğrulama yapılmalıdır6.

Beslenme ve takipte ne izlenir?

Takip planında görüntüleme ve kan testlerinin yanında kilo, iştah, yağlı dışkı, ağrı, sarılık, stent sorunları, kan şekeri, tedavi yan etkileri ve günlük işlev birlikte izlenir1, 2, 3. Ayrıntılar için beslenme ve takip rehberine bakın.

Doktor randevusuna sorular

  1. Tanı, alt tip ve evre bilgim nedir?
  2. Tedavi hedefi nedir?
  3. Hangi ek test veya görüntüleme gerekiyor?
  4. Hangi yan etkilerde aynı gün ekibi aramalıyım?
  5. Hangi durumda 112 gerekir?
  6. SGK/SUT ve hastane erişim koşulları nasıl doğrulanacak?

Sık Sorulan Sorular

Pankreas Kanseri erken evrede belirti verir mi?

Bazı hastalarda erken dönemde belirti olmayabilir; belirti olduğunda sarılık, koyu idrar, açık renk dışkı, kilo kaybı, iştahsızlık, yeni diyabet veya karından sırta vuran ağrı görülebilir. Belirti varlığı tanı koydurmaz, değerlendirme gerektirir1, 2, 5.

Tedavi planını hangi bilgiler belirler?

Tedavi planı rezektabilite, damar tutulumu, uzak yayılım, patoloji, BRCA/PALB2 veya diğer seçilmiş moleküler testler, sarılık/enfeksiyon kontrolü, beslenme durumu ve kişinin genel sağlık durumuyla birlikte belirlenir1, 2, 3.

Takip ne kadar sürer?

Takip süresi ve sıklığı hastalığın türüne, evresine, tedavilere ve kişisel riske göre değişir; planı tedavi ekibi belirler2, 3.

Destek ve başvuru kaynakları

  • Randevuya giderken patoloji, görüntüleme, laboratuvar, ameliyat notu ve kullanılan ilaç listesi birlikte götürülmelidir.
  • Acil belirtilerde evde beklenmemeli; 112 aranmalıdır.
  • Tedavi ve test erişimi güncel SUT ve kurum koşullarıyla doğrulanmalıdır.

Sorumluluk reddi

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi seçimi, doz, rejim, ilaç değişikliği veya kişiye özel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kendi durumunuz için tedavi ekibinizle görüşün. Acil durumlarda 112’yi arayın.

Kaynaklar

  1. National Cancer Institute (NCI). Pancreatic Cancer Treatment (PDQ®) — Patient Version. https://www.cancer.gov/types/pancreatic/patient/pancreatic-treatment-pdq. Erişim: 2026-05-14.
  2. Sohal DPS, Kennedy EB, Cinar P, et al. Metastatic Pancreatic Cancer: ASCO Guideline Update. J Clin Oncol. 2020;38(27):3217-3230. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32755482/. PMID: 32755482. DOI: 10.1200/JCO.20.01364. Erişim: 2026-05-14.
  3. National Cancer Institute (NCI). Pancreatic Cancer Treatment (PDQ®) — Health Professional Version. https://www.cancer.gov/types/pancreatic/hp/pancreatic-treatment-pdq. Erişim: 2026-05-14.
  4. Cancer Research UK. Risks and causes of pancreatic cancer. https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/pancreatic-cancer/risks-causes. Erişim: 2026-05-14.
  5. Mayo Clinic. Pancreatic cancer — Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pancreatic-cancer/symptoms-causes/syc-20355421. Erişim: 2026-05-14.
  6. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK). Sağlık Uygulama Tebliği (SUT). https://www.sgk.gov.tr/SaglikUygulamaTebligi. Erişim: 2026-05-29.
hub

İlgili rehberler

Bu konuyla birlikte sık okunan hasta bilgilendirme sayfaları.

symptomsPankreas Kanseri BelirtileriSarılık, kilo kaybı, karın-sırt ağrısı, iştahsızlık ve acil uyarılar.monitor_heartPankreas Kanseri Risk FaktörleriSigara, kronik pankreatit, diyabet, aile öyküsü ve kalıtsal sendromlar.biotechPankreas Kanseri Tanı ve EvrelemeBT/MR, EUS, biyopsi, CA 19-9 ve cerrahi uygunluk değerlendirmesi.biotechPankreas Kanserinde BRCA ve Moleküler TestlerBRCA, MSI, NTRK ve hedeflenebilir değişikliklerin tedaviye etkisi.biotechPankreas Kanserinde Cerrahi UygunlukRezektabl, sınırda rezektabl ve lokal ileri hastalık ayrımı.medical_servicesPankreas Kanseri Tedavi SeçenekleriCerrahi, kemoterapi, radyoterapi, hedefe yönelik tedavi ve destek bakım.health_and_safetyPankreas Kanseri Yan Etkiler ve GüvenlikKemoterapi, cerrahi, sarılık, enfeksiyon ve beslenme sorunları.event_notePankreas Kanserinde Beslenme ve TakipEnzim desteği soruları, kilo kaybı, kan şekeri ve kontrol planı.