Özet

Kanser cerrahisi öncesi hazırlıkta güncel ilaç listesi, alerjiler, önceki yan etkiler, enfeksiyon belirtileri, organ fonksiyonları ve evde destek planı gözden geçirilir. Planlama cerrahi hedef, anestezi değerlendirmesi, görüntüleme, patoloji beklentisi, ilaçlar, pıhtı-enfeksiyon riski ve evde bakım desteğiyle birlikte yapılır^{1, 2}.

Ameliyat öncesi hazırlıkta neler netleşir?

• Hangi kan testleri, görüntüleme, patoloji kayıtları ve anestezi değerlendirmesinin tamamlanacağı açıkça yazılmalıdır.^{1, 2}
• Kan sulandırıcılar, diyabet-tansiyon ilaçları, ağrı kesiciler, takviyeler ve bitkisel ürünler ekibe bildirilmelidir; hiçbir ilaç kendi kendine kesilmemeli veya değiştirilmemelidir.^{1, 2}
• Ateş, yeni öksürük, idrar yakınması, yara enfeksiyonu veya genel durumda kötüleşme ameliyat güvenliğini etkileyebilir; ameliyat tarihini beklemeden ekibe haber verilmelidir.^{2, 6}
• Evde refakat, ulaşım, yemek-sıvı düzeni, pansuman, dren/stoma olasılığı ve bakım veren desteği ameliyattan önce konuşulmalıdır.^{3, 6}
• Açlık, bağırsak hazırlığı, antiseptik duş, varis çorabı veya nefes egzersizi gibi talimatlar merkeze ve ameliyat türüne göre değişir; yazılı plan istenmelidir.^{2, 3}

Ameliyat gününe kadar hangi başlıklar hazırlanır?

Ameliyat öncesi hazırlık, riskleri azaltmak ve ameliyat sonrası toparlanmayı desteklemek için yapılır.^{1, 5} Hazırlık listesi ameliyatın türüne göre değişebilir.

Genellikle değerlendirilen başlıklar:

• Kan testleri, görüntüleme ve patoloji kayıtlarının gözden geçirilmesi
• Kalp, akciğer, böbrek, diyabet ve pıhtılaşma risklerinin değerlendirilmesi
• Anestezi görüşmesi
• Kullanılan ilaçlar, kan sulandırıcılar, takviyeler ve bitkisel ürünlerin bildirilmesi
• Sigara ve alkol kullanımı için bırakma/azaltma danışmanlığı
• Beslenme durumu, kilo kaybı ve gerekirse diyetisyen desteği
• Evde bakım, ulaşım, refakatçi ve iş/izin planı

Aç kalma, ilaç kesme, bağırsak hazırlığı, antiseptik duş, varis çorabı veya nefes egzersizi gibi talimatlar herkeste aynı değildir. Bu başlıklar cerrahi merkezin yazılı talimatına göre netleştirilmelidir; anlaşılmayan noktalar ameliyattan önce sorulmalıdır.

Görseldeki başlıklar, ameliyat öncesi görüşmenin yalnız randevu saatinden ibaret olmadığını gösterir: testler, ilaçlar, enfeksiyon belirtileri, anestezi soruları ve ev desteği aynı hazırlık planında yer almalıdır.^{1, 2, 3}

Ameliyat tarihinden önce hangi belirtiler haber verilir?

Ateş, titreme, yeni veya kötüleşen öksürük, idrar yaparken yanma, cilt-yara enfeksiyonu, beklenmeyen kanama, yeni nefes darlığı, göğüs ağrısı veya genel durumda belirgin kötüleşme ameliyat güvenliği açısından aynı gün cerrahi ekibe bildirilmelidir.^{2, 6} Belirti ağırsa, hızla kötüleşiyorsa veya yaşamı tehdit edebileceğini düşünüyorsanız 112’yi arayın ya da acil servise başvurun.^{2, 6}

Ne zaman doktorla görüşmeli?

Planlı randevuda hangi testlerin tamamlanacağı, hangi ilaçların nasıl bildirileceği, işlem/tedavi günü açlık-refakat-ulaşım gerekip gerekmediği sorulmalıdır^{2, 3}. Kontrol edilemeyen kanama, yüksek ateş, yara yerinde hızla artan kızarıklık-akıntı, nefes darlığı, göğüs ağrısı veya bilinç değişikliği gelişirse tedavi ekibine gecikmeden ulaşın; belirti şiddetliyse, hızla kötüleşiyorsa veya yaşamı tehdit edebileceğini düşünüyorsanız 112’yi arayın ya da acil servise başvurun^{2, 3}.

Doktor randevusuna sorular

• Hangi kan testleri, görüntüleme ve anestezi değerlendirmesi tamamlanmalı?
• Kan sulandırıcı, diyabet/tansiyon ilaçları, ağrı kesici, takviye veya bitkisel ürünler için yazılı planım nedir?
• Ateş, öksürük, idrar yakınması veya yara enfeksiyonu olursa ameliyat öncesi kime haber vermeliyim?
• Taburculuk sonrası evde bakım, ulaşım, refakat, dren/stoma veya yara bakımı için ne hazırlamalıyım?
• Hangi durumda aynı gün cerrahi ekibe ulaşmalıyım?
• Bu konuda yazılı acil başvuru talimatı alabilir miyim?

Sık Sorulan Sorular

Ameliyat öncesi hangi ilaçlar mutlaka sorulmalı?

Kan sulandırıcılar, diyabet ilaçları, tansiyon ilaçları, ağrı kesiciler, bitkisel ürünler ve takviyeler cerrahi ve anestezi güvenliği açısından ekibe bildirilmelidir^{1, 2, 3}.

Ateş veya enfeksiyon belirtisi ameliyat planını etkiler mi?

Evet. Ateş, yeni öksürük, idrar yakınması, yara enfeksiyonu veya genel durumda kötüleşme ameliyat güvenliğini etkileyebilir ve ameliyat ekibine önceden bildirilmelidir^{2, 6}.

Taburculuk ve ev desteği ameliyat öncesi neden planlanır?

Evde hareket, yara bakımı, dren veya stoma gereksinimi, ağrı kontrolü, ulaşım ve bakım veren desteği iyileşmeyi etkileyebilir^{3, 6}. Bu başlıklar ameliyat öncesi netleştirilmelidir.

Sorumluluk reddi

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi seçimi, doz, rejim, ilaç değişikliği veya kişiye özel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kendi durumunuz için tedavi ekibinizle görüşün. Acil durumlarda 112’yi arayın.

Kaynaklar

1. National Cancer Institute (NCI). Surgery for Cancer. https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/surgery. Erişim: 2026-05-15.
2. American Cancer Society. Surgery for Cancer. https://www.cancer.org/cancer/managing-cancer/treatment-types/surgery.html. Erişim: 2026-05-15.
3. Cancer Research UK. Surgery for cancer. https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/treatment/surgery. Erişim: 2026-05-15.
4. Mayo Clinic. Cancer surgery: Physically removing cancer. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cancer/in-depth/cancer-surgery/art-20044171. Erişim: 2026-05-15.
5. Cancer Research UK. What is cancer surgery? https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/treatment/surgery/about. Erişim: 2026-05-15.
6. Cancer Research UK. Possible problems after cancer surgery. https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/treatment/surgery/long-term-problems. Erişim: 2026-05-15.
7. T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu. Kanser Cerrahisi ve İlaçlarından Ücret Alındığı Yönündeki İddialar Gerçeği Yansıtmamaktadır. https://www.sgk.gov.tr/Duyuru/Detay/Kanser-Cerrahisi-ve-Ilaclarindan-Ucret-Alindigi-Yonundeki-Iddialar-Gercegi-Yansitmamaktadir-2022-11-09-04-14-19. Erişim: 2026-05-15.
8. T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu. İlave Ücret Alınmayacak Sağlık Hizmetleri. https://www.sgk.gov.tr/Content/Post/ffa7af16-a3cc-4e0a-ac4d-f7088654aed9/Ilave-Ucret-Alinmayacak-Saglik-Hizmetleri-2025-03-12-10-08-18. Erişim: 2026-05-15.