Özet

Risk faktörleri mide kanseri olasılığını artırabilir, ancak tanı anlamına gelmez. Aile öyküsü, önceki hastalıklar, yaşam tarzı, enfeksiyonlar veya kalıtsal sendromlar gibi başlıklar kişisel risk değerlendirmesinde birlikte ele alınır^{1, 2}.

Risk değerlendirmesinde hangi bilgiler önemlidir?

• Risk faktörü olması kanser olunduğu anlamına gelmez; olmaması da olasılığı sıfırlamaz^{1, 2}.
• Aile öyküsü veya genç yaşta tanı varsa genetik danışmanlık sorulabilir^{2, 3}.
• Sigara, kilo, enfeksiyon veya kronik hastalık gibi değiştirilebilir alanlar hekimle konuşulmalıdır^{2, 4}.
• Acil belirtiler risk hesabını beklemez; güvenlik uyarılarında 112 aranmalıdır^{3, 4}.

Risk faktörleri nasıl yorumlanır?

Helicobacter pylori enfeksiyonu, uzun süreli mide iltihabı/atrofik gastrit veya intestinal metaplazi öyküsü, sigara, tuzlanmış veya işlenmiş gıdaların yoğun tüketimi, bazı ailesel-genetik sendromlar ve daha önce mide ameliyatı gibi başlıklar risk değerlendirmesinde konuşulabilir^{1, 2}. Risk faktörü varlığı tanı koydurmaz; kalıcı kilo kaybı, yutma güçlüğü, kansızlık veya kanama bulgusu varsa risk hesabı beklenmeden değerlendirme gerekir^{3, 4}.

Risk azaltma konuşması değiştirilebilir başlıklarla değiştirilemeyen başlıkları ayırmalıdır. H. pylori için test ve tedavi gerekip gerekmediği, sigara bırakma desteği, beslenme alışkanlıkları, önceki mide hastalıkları ve aile öyküsü aynı randevuda ayrı ayrı ele alınabilir^{1, 2, 4}.

Risk konuşmasında hangi bilgiler hazırlanmalı?

Ailede mide kanseri veya genç yaşta kanser öyküsü, daha önce H. pylori tanısı/tedavisi, endoskopi ve biyopsi sonuçları, atrofik gastrit veya intestinal metaplazi gibi mide bulguları, geçirilmiş mide ameliyatı, sigara ve beslenme alışkanlıkları randevuya hazırlanmalıdır^{1, 2}. Mevcut belirti varsa önce klinik değerlendirme, ardından risk azaltma ve takip planı konuşulur^{3, 4}.

Ne zaman doktorla görüşmeli?

Yeni, kalıcı, tekrarlayan veya giderek artan şikayetler varsa onkoloji, ilgili cerrahi branş veya aile hekimiyle görüşülmelidir. Tedavi sırasında beklenmeyen yan etki, hızlı kilo kaybı, sıvı alamama, yeni kanama veya enfeksiyon bulguları aynı gün bildirilmelidir^{2, 4}.

Aşağıdaki durumlarda 112’yi arayın veya acil servise başvurun: yoğun kanama, nefes darlığı, bilinç değişikliği, bayılma, şiddetli karın ağrısı, sıvı alamama veya tedavi sırasında yüksek ateş^{3, 4}.

Doktor randevusuna sorular

1. H. pylori testi veya daha önceki eradikasyon tedavisi benim için gerekli mi?
2. Önceki endoskopi/biyopsi raporumda atrofik gastrit veya intestinal metaplazi var mı?
3. Aile öyküm genetik danışmanlık ya da daha yakın izlem gerektirir mi?
4. Sigara, kilo veya beslenme alışkanlıkları için hangi destekler uygun olur?
5. Hangi yeni belirtilerde risk değerlendirmesi beklenmeden başvurmalıyım?

Sık Sorulan Sorular

H. pylori varsa mutlaka mide kanseri olur mu?

Hayır. H. pylori risk faktörlerinden biridir, ancak tek başına tanı koydurmaz. Test, tedavi ve takip gereksinimi mide bulguları, yaş, aile öyküsü ve hekimin değerlendirmesiyle birlikte konuşulur^{1, 2}.

Ailede mide kanseri varsa ne değişir?

Aile öyküsü, özellikle genç yaşta tanı veya birden fazla yakın akrabada kanser varsa, genetik danışmanlık ve endoskopi/takip planı açısından ayrıca değerlendirilmelidir^{1, 2}.

Risk faktörüm yoksa belirtiyi önemsememeli miyim?

Hayır. Risk faktörü olmaması mide kanseri veya başka ciddi mide hastalıklarını dışlamaz. Kanama, yutma güçlüğü, açıklanamayan kilo kaybı veya kalıcı yakınmalar değerlendirme gerektirir^{3, 4}.

Sorumluluk reddi

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi seçimi, doz, rejim, ilaç değişikliği veya kişiye özel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kendi durumunuz için tedavi ekibinizle görüşün. Acil durumlarda 112’yi arayın.

Kaynaklar

1. American Cancer Society. Stomach Cancer Risk Factors. https://www.cancer.org/cancer/types/stomach-cancer/causes-risks-prevention/risk-factors.html. Erişim: 2026-05-15.
2. American Cancer Society. Stomach Cancer | Gastric Cancer Facts and Information. https://www.cancer.org/cancer/types/stomach-cancer.html. Erişim: 2026-05-15.
3. Mayo Clinic. Stomach cancer - Diagnosis and treatment. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/stomach-cancer/diagnosis-treatment/drc-20352443. Erişim: 2026-05-15.
4. National Cancer Institute (NCI). Gastric Cancer Treatment (PDQ) - Health Professional Version. https://www.cancer.gov/types/stomach/hp/stomach-treatment-pdq. PMID: 26389209. Erişim: 2026-05-15.
5. Lordick F, Carneiro F, Cascinu S, et al. Gastric cancer: ESMO Clinical Practice Guideline for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol. 2022;33(10):1005-1020. DOI: 10.1016/j.annonc.2022.07.004. PMID: 35914639. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35914639/. Erişim: 2026-05-15.